Advies bij kennisprocessen en netwerkdynamiek
Kennis is voor veel bedrijven en organisaties een van de belangrijkste ‘productiemiddelen’.
Daarbij kan een aantal problemen spelen:
- Hoe zorg je dat kennis zich verspreid binnen je organisatie? (Kennis delen)
- Hoe zorg ik dat het gat tussen aanwezige kennis en benodigde kennis kleiner wordt? (Kennis ontwikkeling)
- Hoe zorg je dat kennis behouden blijft bij vertrek van (al dan niet tijdelijke) medewerkers? (Kennis borging)
Mensen zijn het andere belangrijkste ‘productiemiddel’.
Organisaties bestaan, simpel gezegd, omdat iemand ooit iets wilde dat hij niet in zijn eentje kon. Samenwerken dus.
Ook hier komen we een paar problemen telkens tegen:
- Hoe zorg je dat mensen in de organisatie elkaar kunnen vinden?
- Hoe zorg je dat men weet wie wat weet? Wie welke kennis en ervaring heeft?
- Hoe zorg je dat mensen hun kennis en ervaring met elkaar gaan delen? Dat ze van elkaar leren?
Mijn domein is dus kennis en netwerken. Waar optimale kennis processen en (verbindingen tussen) mensen belangrijk zijn. Waar met kennis gewerkt wordt en waar men de gevolgen van de veranderende, informatie-intensieve netwerksamenleving stevig voelt, ben ik thuis.
De vraag is dus: lukt het een beetje?
Lukt het een beetje, met innoveren om mee te komen met ontwikkelingen? Loop je tegen problemen aan bij optimaal kenniswerk? Blijft kennis bij mensen of afdelingen hangen? Blijft hij misschien in de vergaderzaal achter? Wordt kennis niet ontwikkeld, niet uitgebreid? Blijft hij misschien in de trainingsruimte achter? Verdwijnt kennis bij het vertrek van (al dan niet tijdelijke) medewerkers?
Zitten je medewerkers op een eilandje? Mis je een bruisende samenwerking? Weten je mensen wie wat weet, bij wie ze waarvoor aan kunnen kloppen? Weet jij waar de verborgen talenten en creativiteit binnen je organisatie zit? Waar ontstaan de goede ideeën, wat wordt daarmee gedaan? Wie zijn de kartrekkers, de voorlopers, de inspirators en wie zijn de handen- en voeten gevers, de bouwers, de volgers? Kan je ze vinden? Kunnen ze elkaar vinden?
En hoe zit het met het netwerk van je organisatie? Gaat het samenwerken en uitwisselen een beetje soepel? Weet je wie waarin excelleert, waar de kansen liggen en waar de problemen?
Is het antwoord op deze vragen “het kan beter”, dan kan ik waarschijnlijk helpen.
Het is mij namelijk opgevallen dat het sociale internet (web 2.0) precies dit doet voor de ‘early adopters’. Mensen uit mijn netwerk weten elkaar uitstekend te vinden, ontwikkelen samen innovatieve concepten, werken op een open manier samen, treffen elkaar fysiek en online. Ik zie het om mij heen gebeuren: een + een is veel, delen is vermenigvuldigen, met een sterk netwerk gaan dingen lukken. Ik werd er nieuwsgierig van en verdiep mij dus sinds 2005 in waarom en hoe dit werkt.
Twee dingen: social media (web 2.0) en cultuur
Veel organisaties hebben grote investeringen gedaan in kennismanagement platforms. Technologie. Dat is prima, vaak zijn dat tools waarmee aardig wat bereikt kan worden bij het verzamelen, ontsluiten en bouwen van kennis. Het gaat bij deze systemen echter nog meestal om het in ‘emmertjes’ stoppen van informatie. Een individuele medewerker stopt er iets in een een ander haalt er iets uit. Documenten worden rondgemaild, versiebeheer is een grote uitdaging, je moet een heel lexicon van afkortingen beheersen voordat je informatie terug kan vinden etc. Je kent het wel.
Social media
Dingen gaan echter lukken wanneer mensen zich rond de inhoud verbinden. Dus wanneer er een probleem of uitdaging is waar een groep mensen zich op uit kan leven. Het “nieuwe” internet, web 2.0 heet ook wel het sociale internet. En dat is omdat het mensen verbindt op gezamenlijke interesses en passies. Rondom deze ‘issues’ vinden zij elkaar, lossen zij samen problemen op, komen op ideeën en doen daar ook iets mee, ze ondernemen samen en leren van elkaar. Als vanzelf.
De technologie van het sociale internet faciliteert dit door kennis en informatie uit de ‘emmertjes’ te halen en te transformeren naar inhoud en interactie tussen mensen.
Cultuur
(uit: 6 ways to make web 2.0 work, McKinsey Quarterly)
- is er voldoende draagvlak bij ‘top’ of management om van harte alles wat er ontstaat vanuit de wortels te ondersteunen en te stimuleren?
- er zullen onverwachte dingen ontstaan, nieuwe verbindingen, ideeën, manieren van werken, momenten. Radicale transparantie en open communicatie is zowel voorwaarde als gevolg van een goed functionerende community. Is ‘top’ of management bereid om deze ontwikkelingen op te schalen? Met andere woorden: je ziet vaak gaandeweg allerlei moois gebeuren waar een duwtje in de rug, of geld, of tijd de boel net weer even een stap verder kan trekken. Gebeurt dat niet dan zakt de motivatie, activiteit en interactie in.
- in hoeverre is deelname aan een online community voor de beoogde leden in te passen in hun dagelijkse programma? Zullen zij het gaan ervaren als een extra ‘moetje’ of sluit het zo goed aan op wat zij dagelijks al doen en op hun eigen doelen dat het juist als een makkelijkere / meer efficiënte manier wordt gezien?
- individuele doelen, talenten en passies zullen zichtbaar worden. De mooie dingen die gebeuren zullen op een positieve manier, expliciet en voor de ogen van allen bekrachtigd moeten worden. Is de ‘top’ bereid om actief te participeren, daadwerkelijk deel uit te maken van de community en mensen “en plein publique” in het zonnetje te zetten. (beloning!)
- wie zijn de mavens, mavericks en sneezers in het netwerk, de mensen waar anderen naar opkijken, die een voorbeeldfunctie kunnen vervullen en die op een positieve manier de tools gaan gebruiken. Zijn zij makkelijk op te sporen, te mobiliseren en zover te krijgen dat zij tijd en aandacht gaan schenken aan het platform?
- is de cultuur zodanig dat mensen zich vrij voelen om te experimenteren, om hun ware gezicht te laten zien, om creatief te zijn met interactie, kennis en oplossingen. Of zijn er tegenstrijdige belangen, verborgen agenda’s, is er angst, zijn er ongeschreven regels die een florerende community kunnen belemmeren?
Kortom: is er spraken van een open, transparante cultuur, waar geleerd wordt van ‘fouten’, waar ontdekkingen gestimuleerd worden, waar mensen bereid zijn kennis met elkaar te delen.
Welke diensten ik op dit gebied kan leveren, lees je hier.
