Het is een machtig mooi gevoel om positieve impact te hebben. Dat hoef ik jullie niet te vertellen. Ergens aan bijdragen waar anderen blij van worden klinkt zo simpel, en dat is het vaak ook.

Als ik vroeger mopperde zeiden mijn ouders “als je weet hoe het beter moet, doe het dan, en anders hou je je mond maar”. Dat was niet tegen dovemansoren gezegd. Ik ben nog steeds trots op Sanne van ca 13 jaar die een stuk land voor onze fietscrossbaan regelde bij de gemeente.

En nu mag ik jongeren helpen om impact te hebben op hun omgeving! Nederland in Dialoog, Wereld Natuurfonds en Rabobank namen het initiatief om bij lokale Rabobanken met jongeren in gesprek te gaan over vier wereld-thema’s en over één van die thema’s een project uit te voeren met positieve impact. Ik begeleid de groepen jongeren die dit bij Rabobank Centraal Twente en Rabobank Rijk van Nijmegen gaan doen!

Heb jij ideeën over hoe het beter kan? Wil je daarover uitwisselen met andere jongeren om uiteindelijk een project uit te voeren waarmee je positieve impact hebt? Of ken jij jongeren die dit leuk vinden? Kom je uit de buurt van Nijmegen of Hengelo?

Aanmelden kan tot 30 januari! Meer informatie over wat het inhoudt vind je op www.worldisu.nl.

Nijmegen: 31 januari om 18.00 hebben we een introductiebijeenkomst bij de Rabobank. Aanmelden doe je HIER.

Hengelo: Aanmelden doe je HIER.

Woon je niet in Nijmegen of Hengelo? Hieronder staan de andere Rabobanken die meedoen.
> Achterhoek-Oost
> Almere
> Amersfoort
> Centraal Twente
> Eindhoven-Veldhoven
> Goeree-Overflakkee
> Helmond
> IJsseldelta
> Rijk van Nijmegen
> Rijnstreek
> Salland
> Uden-Veghel
> Utrechtse Waarden e.o.
> Waterland en Omstreken
> Westland
> Westfriesland Oost
> Venray
> De Zuidelijke Baronie

censureren

Doe maar, kom maar op, zeg het maar:

• dat hebben we al eens geprobeerd
• laten we realistisch blijven
• ze gaan dit niet snappen
• dat is wel een hele grote stap
• je krijgt de stakeholders niet mee
• men is er niet klaar voor
• dat gaat niet werken
• ik ga er niet over
• dat is een utopie

Een dikke maand geleden schreef ik op dit blog over de occupy beweging “wat is er niet duidelijk aan “Wij zijn de 99%”“. Die blogpost is een beetje ontploft: 1100 lezers op de eerste avond, 3900 keer gelezen tot op heden. En het mooiste vind ik dat er onder mijn blogpost een prachtige dialoog ontstond van 40 persoonlijke, uitvoerige, open reacties. Via deze blogpost werd ik uitgenodigd door een brainstorm over occupy-ers die de tenten UIT en de maatschappij IN willen, die positieve actie willen laten zien. Die niet van “wij versus zij” zijn. Resultaat is onderstaande uitnodiging aan jullie allemaal:

Hallo allen,

Dit is een uitnodiging voor een bijzondere bijeenkomst.

Het zal bijna niemand ontgaan zijn dat er wereldwijd pleinen “bezet” worden door tentenkampen waar mensen “tegen hoe het nu gaat met de wereld” zijn. Er is zacht gezegd een zeer gevarieerde beeldvorming van deze beweging. Maar één ding is duidelijk: zij verwoorden een gevoel dat het met de wereld slecht gesteld is, dat zaken niet eerlijk verdeeld zijn en en dat dingen anders zouden moeten. Een gevoel waar velen van ons zich wel in herkennen.

Vanuit de occupy* kampen is een beweging aan het ontstaan die de tenten uit, en de wereld in beweegt. Die het momentum van occupy wil omzetten in een positieve bijdrage aan de samenleving en die mensen die al met positieve verandering bezig zijn, zichtbaar wil maken en wil verbinden. In Amsterdam heeft dit initiatief de voorlopige werktitel “occupy yourself’.

Onder deze vlag organiseren Lennard Duijvestijn en Sanne Roemen op vrijdag 9 december een dialoogmiddag met na afloop een Naamlooz borrel**.

De dialoogbegeleiders zijn opgeleid door Stichting Nederland in Dialoog en leiden het gesprek volgens een vier-stappen dialoogmethodiek. Bij deze methode zijn persoonlijk ervaringen het uitgangspunt voor het formuleren van een visie op “hoe het beter kan” en vooral “wat kan ik morgen al doen om hieraan bij te dragen”***.

De vraag waar wij ons over buigen tijdens de dialoog is: “wat betekent solidariteit voor jou?”.

Na de dialoog geven we een half uur lang aan initiatieven die met positieve maatschappelijke verandering bezig zijn de gelegenheid zich te presenteren middels een speedpitch van 2 minuten. De pitches zijn “naked”: je hebt geen presentatiemiddelen en moet het helemaal van je verhaal hebben.

Inloop: 14.15
14.30 – 16.30: Dialoog
Er zijn maximaal 22 plaatsen voor de dialoog. Meld je daarom uiterlijk woensdag 7 december aan via http://www.eventbrite.com/event/2591396938
Bij het vervolg van de middag kan je gewoon aan komen schuiven:
16.30: pitches
ca 17.00 borrel

Locatie: The Hub Amsterdam
Routebeschrijving:
http://amsterdam.the-hub.net/public/contact.html

Kosten: deelname aan de dialoog is gratis.
Je betaalt je eigen koffie / thee / fris (2 euro) en je drankjes bij de borrel.
Let op: alleen cash!

We zien ernaar uit je te verwelkomen!
Hartelijke groet
Lennard Duijvestijn en Sanne Roemen

*Over occupy http://www.occupyamsterdam.nl/ en http://www.sanneroemen.nl/wat-is-er-niet-duidelijk-aan-wij-zijn-de-99/

**Over Naamlooz (http://naamlooz.nl/zwerflooz/): Naamlooz Amsterdam is sinds september ’11 daklooz. Aangezien Naamlooz altijd een zeer laagdrempelig event is en er vaak veel mensen op af komen die met positieve verandering bezig zijn sluiten wij ons deze tweede vrijdag aan bij Occupy Yourself.

*** Over Nederland in Dialoog:
dialoog, mensen met elkaar in een inspirerend, betekenisvol gesprek te brengen. Door in kleine groepen aan dialoogtafels ervaringen, ideeën en dromen uit te wisselen, ontstaat er ruimte voor nieuwe inzichten en het benoemen van persoonlijke actie. De uiteenlopende achtergronden van de deelnemers draagt bij aan het vergroten van kennis over elkaar en vormt de basis voor prettig samen leven, wonen en werken. Herman Wijffels zegt hierover: ”Veel meer dan via discussie en debat, waar veelal het eigen gelijk voorop staat, kan met dialoog gewerkt worden aan gedeelde opvattingen en draagvlak voor de grote maatschappelijke veranderingen die nu aan de orde zijn. De Dag van de Dialoog leert mensen met deze methode te werken en levert daarmee een uiterst waardevolle bijdrage aan de ontwikkeling van de samenleving.”.
http://www.nederlandindialoog.nl/Over-Nederland-in-Dialoog/

Op Standup Inspiration Foto Rene Wouters

Ik maak je even deelgenoot van een gesprekje met mezelf… misschien dat jij er net zo vrolijk van wordt als ik.

Als je iets wilt he, als je iets echt heel erg graag wilt dan helpt lef enorm.

Het lef om onder ogen te zien dat je het niet allemaal alleen kan doen, dat je dat niet eens zou moeten willen. Dat je hulp nodig hebt en dat je je droom moet delen om hem te kunnen vermenigvuldigen. Als je nog niet kan delen, dan moet het nog even gisten, dat mag ook.

Het lef om te accepteren dat bij het verwoorden van je droom een deel van jouw betekenis verloren gaat, er zijn gewoon geen woorden voor. Geen woorden die precies vertellen waar jij vandaan komt en waarom je hart sneller gaat kloppen van deze droom. Durf te zien dat de ander er met zijn eigen context en rugzak betekenis aan toevoegt, waardoor je droom verandert. Zie dat als groei, de ander voegt waarde toe. Als het niet voelt als groei moet je met andere mensen in zee gaan.

Het lef om die onzekerheid de hand te schudden en te kijken wat er gebeurt. Wat er ook lukt, het is waarschijnlijk méér dan wanneer je je droom niet gedeeld zou hebben. Vertrouw dan ook dat elke “fout” ook als succes uitgelegd kan worden, het hangt er maar vanaf hoe je het bekijkt. En als je je voorneemt ervan te leren is het al nooit een fout. Als je het gevoel hebt dat er niets lukt zoals jij zou willen, doe een stap terug en kijk naar waar je vandaan kwam. Heb je een afslag gemist misschien? Neem die dan alsnog.

Het lef om jezelf co-creator te maken, op zoek naar balans in chaos waardoor er iets ontstaat waarvan je niet eens wist dat je het wilde, maar wat het toch is. Het is soms groter dan je had durven dromen. Er zijn soms effecten die je nooit had kunnen voorzien maar die schitterend zijn. Berijd de kop van de golf en ervaar de moeiteloosheid van werken vanuit een gezamenlijke drive.

Ik… tegen mezelf… onderweg naar het realiseren van een nieuwe droom. Waarover later meer.

Voor het formuleren van doelstellingen hanteert men graag S.M.A.R.T. (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden). Da’s prima, maar voor mij vaak niet werkbaar. Ik vertaalde het eerder al in specifiek, meetbaar, ambitieus, revolutionair en tijdgebonden omdat veel projecten waar ik bij betrokken zijn nogal pionierderig en innovatief zijn. En daar hoort een zekere “over the top” -heid bij.

Seven Days of Inspiration

7 days - move a mountain by Kim Ravers

Dit initiatief had / heeft als ambitie: Nederland upgraden in een week! Helaas kon ik er die week niet bij zijn. Maar na het lezen van alle tweets, blogposts, artikelen in de pers, reflecties en verslagen over Seven Days of Inspiration voel ik me ineens extreem nederig. Wat een ontroerende en grootse dingen zijn daar neer gezet. En hoe authentiek en oprecht delen alle betrokkenen hun leerervaringen, twijfels en worstelingen. En hoe enthousiast hun eigen en elkaars successen! Ik ga ze hier niet opsommen. Kijk maar op de site.

Naar aanleiding van wat ik daar allemaal gelezen heb, heb ik S.M.A.R.T. weer overhoop gehaald.

• Schitterend
  Dus niet te specifiek, want bijeffecten, ongelukjes, serendipiteit is soms zo ongelooflijk veel schitterender dan dat specifieke dat je je bij aanvang voor kon stellen. Geef ruimte aan het onvoorstelbare.
• Meeslepend
  Dus niet meetbaar. Als het meetbaar moet zijn, moet het in kaders passen. Dat is prima, maar dan ga je dus vooraf geformuleerde resultaten meten. En zoals ik al zei, het onvoorstelbare heeft ruimte nodig. En als je toch wilt meten, meet dan aantal tweets, blogposts, betrokken mensen, fouten (als je die al zo kan noemen) en hoe jij en andere betrokkenen zich voelen op een schaal van 1 tot 10.
• Ambitieus
  Dus niet acceptabel, sterker, voor sommigen soms zelfs onacceptabel. Shoot for the moon, even if you miss, you’ll land between the stars. Aan die legendarische quote van Brian Littrell (jawel, een van de backstreet boys!) heb ik weinig toe te voegen.
• Revolutionair
  Dus niet realistisch. Ga niet modelleren naar de bestaande realiteit maar naar een gedroomde realiteit. En dan nog een stapje verder.
• Tijdgebonden
  Ja, die houden we erin. En dan niet als “wanneer is het afgelopen?” maar “wanneer gaan we het vieren?”. En wanneer ga je uitwisselen en verbinden en er lawaai over maken. En wanneer ga je dat nog een keer doen, en nog een keer?? Zoals dat van 28 februari tot 6 maart 2011 voor Seven Days of Inspiration voor het eerst (en zeker niet voor het laatst) gebeurde.

Mijn diepe respect voor de initiatiefnemers, kartrekkers van de steden en alle betrokkenen bij Seven Days of Inspiration.

Het probleem: op de plekken waar onderwijs het allerhardste nodig is, willen de allerbeste leraren niet werken. De oplossing: een wolk vol Oma’s (the Granny Cloud), een computer en een groepje kinderen.

Op TED sprak Sugata Mitra over “Child Driven Education”. Wat gebeurt er als je de leraar weghaalt, de kinderen in een groep laat samenwerken achter een computer, en je een stel oma’s beschikbaar stelt die de hele tijd OHhhhh en Ahhhh roepen. Het blijkt te werken. Ontzettend goed te werken zelfs.

Wat mij persoonlijk heel erg aanspreekt is dat het essentieel is dat niet elk kind een eigen computer gebruikt, maar dat ze in groepjes samenwerken. De combinatie van technologie en interactie met je “collega’s” is dus heel belangrijk. Laat bedrijven die nu massaal “Het Nieuwe Werken” omarmen daar een goede balans in zoeken en vinden!

Wat ben ik toch een enorme mazzelaar!!! In het kader van een onderzoek mochten Abdul en ik gisteren rondlopen bij de 10e verjaardag van het Earth Charter in het Vredespaleis in Den Haag. Dat was op zich al heel gaaf. Maar bij vertrek werden we aangesproken door iemand die een lift nodig had naar het station. En omdat ik de weg een beetje weet in Den Haag nam ik hem mee. De lifter was Awraham Soetendorp. Ik heb de hele rit (5 minuutjes) ademloos zitten luisteren terwijl hij vertelde over The Feather Project.

Het begint met een legende van de Amerikaanse Indianen. Rabbijn Soetendorp nam tijdens een bijeenkomst in 1993 deel aan het krachtige ritueel van The Talking Feather. Dit ritueel vloeit voort uit de legende van de “Talking Feather” (in sommige tradities een “talking stick”). Kort en goed: in een kring gaat een veer rond, van de meest respectabele oudste naar steeds jongere stamleden. Wie de veer vasthoudt mag vertellen, alle anderen moeten hun mond houden.

Dit inspireerde Rabbijn Soetendorp later om samen met Oren Lyons, “faithkeeper” van de Turtle Clan van de Onandaga Iroquois, The Feather Project op te starten. Het project wil verhalen ontsluiten, wijsheid en ervaringen van oudere mensen door hen de veer te geven en de vraag te stellen: “wat is, vanuit uw levenservaring de boodschap die u met de wereld en toekomstige generaties wilt delen?” En daarna wordt het ritueel omgedraaid: een jongere krijgt de veer en de vraag “wat zijn jouw verhalen, je boodschap, je dromen en ambities voor de toekomst?”

Waar moet dit allemaal toe leiden? Tot een betere wereld.

What does it take to create a better future for the human family and all life on this planet? All we need are the visions and dreams of the young, the wisdom of the elders, and good practice examples of how people are active to tackle the major world problems of our time – both through the small steps each one of us can take, as well as the larger, more daring projects aimed at changing the systems of exploitation that we face on a larger scale. Join the Feather Project!

Soetendorp wil deze ceremonie uitvoeren met spirituele en morele leiders en jongeren van deze tijd. Daarnaast is er de oproep om zelf “Feather Video’s” te maken en te delen via het platform! Ik ken zo ontzettend veel mensen die een inspirerend verhaal hebben, een mooi idee voor een betere wereld, of wijsheid, levenskunst en ervaring te delen hebben. Ja, daarmee bedoel ik jullie! Lezers van dit blog, bezoekers van Standup Inspiration of Natural Networking Festival of Naamlooz of UZ. IamOneWorld, Durftevragen, 1%club, BeMore, treinontmoeting, 7daysofinspiration, The Positive Web, Tientjes.net en zo kan ik nog wel even doorgaan!

Ik zou jullie willen oproepen om de camera ter hand te nemen en je “Feather Video” te gaan maken en zo bij te dragen aan het platform en het verspreiden van verbindende verhalen. Zie hieronder een video waarin Michael Slaby het verhaal achter het initiatief vertelt.

Oh. En ja, hij heeft zijn trein gehaald!

2 juli 2010: Update

Via Twitter en de comments komen mensen tot mij die een verhaal te vertellen hebben. Dus lijkt het mij leuk om hieronder te inventariseren wie een verhaal heeft. En ook wie zou kunnen filmen / editen. Let wel: dit is niet mijn project, maar van Rabbi Awraham Soetendorp. Ik wil op mijn weblog wel een plek bieden waar verhalen van oud en jong en de faciliteiten (filmer / editor) elkaar kunnen vinden. Dus lees ajb even waar het om draait: een boodschap van een senior, de dromen, visie en ambitie van een “junior” maken samen één filmpje. Het is een internationaal initiatief dus ik zou zeggen: voertaal ENGELS.

Inspiratie van Rainer Nölvak, Cleaning  up a Country in one day.

juttersgoed

Rainer Nölvak ruimde in één dag Estland op. Ontdeed het van al het zwerfvuil. Natuurlijk ging daar een proces van een paar maanden aan vooraf en natuurlijk deed hij dat niet in zijn eentje. Maar hij deed het wel simpel. En zijn verhaal maakt duidelijk wat ervoor nodig is om een grote groep mensen in beweging te krijgen. Zijn filmpje over het opruimen van Estland gebruik ik dan ook telkens weer in de introductie van de Webwijs training. Webwijsheid helpt mensen om social media te gebruiken als hefboom op wat je toch al nodig hebt om dingen te laten lukken.

Rainer was maandag 14 juni 2010 in Amsterdam. Om te spreken op Standup Inspiration. De gulle donaties van bezoekers van dit inspirerende maandelijkse event in Toomlers hebben gezorgd dat het team Rainer naar Nederland kon vliegen om zijn verhaal te delen. En wat een verhaal!!!!!!!!!

Ik schreef hier al eens eerder over waarom dingen lukken, en bij Rainer’s project gaan die lessen ook op en ik hoor nog een paar andere inspirerende lessen.

Een paar punten uit Rainer’s verhaal waar ik universele tips uit haal:

• Maak datgene wat je wil bereiken groot en sterk en heel duidelijk. (dus niet: “we willen een beginnetje maken met het opruimen van het zwerfvuil” maar: “we willen het hele land schoon hebben op 9 maart 2008″)
• Maak van de weg daarnaartoe een feestje!
• Mobiliseer de gelijkgestemde mensen en vorm een gelijkwaardig team. Er zijn niet veel mensen voor nodig.
• Vertrouw het team en laat teamleden hun eigen taken kiezen
• Sluit niemand uit: iedereen mag meedoen, individuen, bedrijven, de media, overheid, wie dan ook.
• Wees open en transparant. Alle besprekingen en bijeenkomsten waren open toegankelijk. De media nam actief deel in het proces en deed daar verslag van (in plaats van ze met pr en persberichten te bestoken werden ze betrokken). Sponsoren kregen geen kans om te concurreren op ruimte in de campagne, iedereen kon bijdragen en al die namen kwamen gelijkwaardig op een lijst.
• Stel jezelf de vraag welke informatie je nodig hebt om een duidelijk beeld te krijgen van wat er moet gebeuren.
• Als je denkt “dit gaat niet lukken” ga dan nog heel even door!
• Als je niet weet wat je moet doen, doe dan gewoon iets, het blijkt meestal het juiste te zijn. Rainer organiseerde “pilot clean ups” in de aanloop naar de grote dag. Om de mensen te laten voelen hoe het is om een stuk land op te ruimen, om te oefenen met scheiden van afval en om de media er verslag van te laten doen. Dit genereerde al veel enthousiasme en liet zien dat het mogelijk is.
• Vertel je verhaal. Van het succesvolle Estland project is een filmpje gemaakt dat later een hele hoop andere landen geïnspireerd heeft om hetzelfde te doen. Onder andere: Litouwen, Letland, Portugal, Slovenië, India, Brazilië, Roemenië.

Niet te stuiten, het is besmettelijk!!

In Estland werkten 50.000 mensen mee op de opruimdag, in Slovenie waren het er 271.000. India is straks aan de beurt, te beginnen met New Delhi. Dat bestaat uit 30 “blokken”. 1/3 van die blokken heeft nu al een bedrijf als “project eigenaar” van dat blok. Daar worden nu de pilot cleanups gehouden. Op 25 september 2010 moet New Delhi in zijn geheel opgeruimd zijn.

De Brazilianen zagen dat India meedeed en dachten: “als het op zo’n grote schaal kan dan gaan wij ook meedoen”. Rio de Janeiro als eerste, in maart 2011 en dan Sao Paolo en Bella Horizonta en dan heel Brazilie. “Ze zijn optimistisch en hebben veel sponsors” aldus Rainer.

Ze hebben hier nooit op gestuurd. Ze zijn gewoon begonnen, hebben het verhaal gefilmd en het filmpje heeft mensen aangestoken om in hun eigen regio hetzelfde te doen. Er is in de woorden van Rainer meer opgeruimd dan rommel alleen. “De rommel is ook uit onze harten weg. Het gevoel dat mensen samen iets moois doen, verbonden met elkaar, vanuit de grond van ons hart, iets dat echt nodig is. Dat maakt dat dingen lukken.”

Ook iets doen?

“If there is a problem you can picture in your heart, that requires something to be done together with a nation. Keep that thought with you and start doing it. Share it with others. Maybe it is an idea that attracts others.” Om elkaar te inspireren en van elkaar te leren is nu een speciale website gestart: Letsdoitworld.org.

De bottom line: dit krijg je als je mensen VOOR iets mobiliseert. We zijn murw om in beweging te komen tégen dingen, we willen weer eens ergens voor gaan. Iets dat ons allemaal raakt.

Brandende vragen:

• Is het land nog steeds schoon? Estland is nog steeds schoon, meer dan twee jaar later. Soms komen er plekken met zwerfafval bij, maar het land is in zijn geheel 10 x schoner. Met de reguliere lente schoonmaak wordt het land schoongehouden. En: mensen schamen zich tegenwoordig als ze vuilnis dumpen.
• Wat is er met het afval gebeurd? Er waren 7 stapels gescheiden afval. Autobanden, meubels, koelkasten, elektronica, plastic… Wat gerecycled kon worden is gerecycled. Uiteindelijk was er nog de helft over dat op de traditionele manier verbrand moest worden.
• Hoe heeft het jou veranderd? “Ik was een zakenman, met een behoorlijke rugzak. Ik heb de basale waarheden van het leven zelf moeten ontdekken. Dit project heeft me laten zien dat er diepe waarde in het leven zit. Ik voel me beter met pure emotie, ik voel me veilig en omringd door mensen die ik vertrouw. Ik zou deze ervaring voor geen goud willen missen. Dus kijk uit, als je dit ook  doet kan het je veranderen” :-D

Standup Inspiration Rainer Nölvak from Videologic on Vimeo.

Ik kreeg tranen in mijn ogen toen ik hem dit hoorde vertellen. Het raakt me enorm als mensen zich verenigen en samen dingen voor elkaar krijgen, vooral als dat vanuit de harten van de mensen ontstaat. Ken jij nog meer voorbeelden van groepen mensen die samen “grote” dingen bereiken? Ben ik heel benieuwd naar! Deel ze hieronder in de reacties alsjeblieft.

Aanvulling: vergeet ik dus zomaar te melden dat het filmpje over Estland een team bevlogen doeners heeft geïnspireerd om Nederland in 7 dagen te upgraden? Dat moet in Februari 2011 plaats gaan vinden tijdens 7 Days of Inspiration. Meedoen en denken kan. Kijk op 7daysofinspiration.com voor info!!!

In je hart weet je wat ik bedoel!

Schoolkinderen in Mombasa, Kenia. Foto Sanne Roemen. CC-BY-SA

Hoe krijg je mensen zover dat ze samen iets willen doen? Dat ze verbonden willen zijn en blijven aan een groep die zichzelf onderhoudt en gaat ontwikkelen? Ik help (maatschappelijke) organisaties om van mensen (hun medewerkers en netwerk) een groep te maken die zich verbindt aan een doelstelling. En dat is zeker niet altijd makkelijk. Maar wat mij betreft zijn de fundamenten wél simpel. Simpel is helaas vaak juist een beetje moeilijk…

Wat is sociaal kapitaal?

Sociaal kapitaal is het saldo van bereidheid om te geven en te ontvangen. Dat saldo staat op de bank van wensen en waarde, gevestigd in de harten van mensen. Met sociaal kapitaal lukken dingen, komen mensen in beweging, krijgt iedereen de kans om te schitteren. Sociaal kapitaal stroomt tussen buren, vrienden, collega’s, samenwerkingspartners, binnen netwerken, op het internet en ja, ook bij organisaties. Het is een universeel saldo: het gaat niet per sé om een saldo tussen persoon A en persoon B, maar het kan veel verder doorstromen. Er zit geen valuta tussen vraag en aanbod, de waarde is flexibel en relatief. Sociaal kapitaal is impliciet en onmeetbaar. Vaag? In je hart weet je wat ik bedoel!

Wanneer gaat sociaal kapitaal stromen? Als er een goede vraag gesteld wordt.

Wat is een goede vraag?

• Een goede vraag nodigt uit tot wedervragen en doorvragen.
• De vraag brengt onbewuste aannames naar boven en stimuleert een goed gesprek.
• Een goede vraag is simpel maar niet simplistisch.
• Op een goede vraag zijn meerdere antwoorden mogelijk.
• Een goede vraag is een open vraag, “ja” of “nee” als antwoord voldoen niet.
• Een goede vraag is helder.
• Een goede vraag zet aan tot meedenken, genereert energie.
• Een goede vraag levert kansen, mogelijkheden en acties op.
• Een goede vraag begint bij jezelf: “hoe kan ik…”, “hoe kunnen wij…”

(Geïnspireerd door The World Café, een krachtige gespreks methode en door DurfTeVragen, een on- en offline plek waar dingen lukken door het stellen van de juiste vraag)

Waar moet je die goede vraag dan stellen om ervoor te zorgen dat sociaal kapitaal gaat stromen? In een sociaal netwerk.

Wat is een sociaal netwerk?

In een sociaal netwerk draait het om een gezamenlijke doelstelling of een gedeelde passie. Die doelstelling kan impliciet of expliciet zijn. Tegelijk biedt het netwerk een plek om aan persoonlijke doelen te werken. Vroeger gebruikte men formele structuren om te netwerken om je doelen te bereiken. Nu gebeurt dat vaak meer informeel, de verbanden zijn losser. Maar nog steeds gebruiken mensen groepen om een persoonlijke en eventueel gezamenlijke doelstelling te bereiken. Dat komt doordat mensen geneigd zijn om anderen te helpen. Iemand helpen is namelijk erg leuk. Een sociaal netwerk kan een heel los en fuzzy verband zijn, zoals de gebruikers van Twitter. Of het kan heel veel samenhang hebben, bijvoorbeeld bij een ondernemersnetwerk of beroepsvereniging.

Wanneer willen mensen nou helpen?

• Ze helpen als ze jou leuk vinden. Er is een klik, ze herkennen iets van zichzelf in jou. Ze voelen sympathie.
• Ze helpen als de vraag, het thema, issue, gebeurtenis hen raakt of aanspreekt. Als ze er zelf ook iets mee hebben of er zelf ook last van hebben.
• Ze helpen als je de juiste vraag stelt.
• Ze helpen wanneer het heel makkelijk voor hen is om te helpen. Wanneer het duidelijk is wat iemand kan doen om te helpen, en datgene wat hij kan doen gaat hem ook nog eens makkelijk af. Het kost kortom niet al teveel moeite.
• Ze helpen als ze jou ook hebben zien helpen. Altruïsme is aanstekelijk!
• Mensen vinden het extra leuk om te helpen wanneer het hun talent of ambitie raakt. Wanneer ze dus iets kunnen doen wat ze goed kunnen of wat ze graag willen leren.
• Kortom: veel mensen ervaren het als een cadeautje wanneer ze iemand ergens mee kunnen helpen. Dus: wie helpt nou wie?

Waarom is het dan toch vaak zo lastig?

Ik denk dat ik hierboven al een beetje antwoord heb gegeven op die vraag. Loop jij wel eens tegen barrières op? Formuleer eerst de essentiële vraag waar je mensen voor in beweging wilt krijgen. Hier zit hem vaak de kern: het raakt aan de identiteit van je organisatie, aan de werkelijke missie. Het is zo verleidelijk om die na verloop van tijd uit het oog te verliezen en je te richten op het voortbestaan van de organisatie als doel. Pijnpuntje: je wilt helemaal niet dat de essentiële vraag beantwoord of opgelost wordt, want dan zou je óf moeten stoppen, óf radicaal van koers moeten veranderen. En dat vraagt om een avontuur buiten je comfort zone. Maar onthoud een ding: de leukste en mooiste dingen gebeuren juist daar, buiten de comfort zone.

Boeken over Sociaal Kapitaal

Charles Leadbeater: We-Think (gratis download NL)
Tara Hunt: The Whuffie Factor (gratis download NL)
Don Tapscott and Anthony Williams: Wikinomics

Dit artikel schreef ik voor de Great Place to Live krant rond het thema “Het Laboratorium van de Toekomst”. 12-3-2-10 vond dit Laboratorium van de Toekomst Live plaats bij De Baak in Driebergen. Daar is de Great Place to Live krant Live gemaakt. Great Place to Live is een netwerk van pioniers die met lef, liefde en integriteit de wereld bestormen. Thema is sociale innovatie. Doel is een mooiere wereld. Middelen zijn een krant, ontmoetingen en spannende interventies. Great Place to Live heeft ook een NING community

[update] Laat mij weten hoe het bij jou werkt!

Heb je ervaring met “de juiste vraag”? Heb je verhalen over dat het kan werken in jouw organisatie of bij je klanten, in je netwerk? Loop je juist tegen problemen aan rond het mobiliseren van sociaal kapitaal? Het lijkt mij leuk om hierover in de reacties uit te wisselen. Met dank aan de feedback van Kees Romkes die mij erop wees dat ik een ‘call to action’ was vergeten.

[update 31 maart 2010] Het GPTL live magazine staat integraal hier online.