Dit verhaal gaat over de Quizmaster. Het gaat over twijfelen, je eigen koers varen en over vertrouwen op je eigen oordeel. En ook een beetje over relaxen.

Ik neem je even mee naar een scene uit Slumdog Millionaire. Jamal speelt mee in “who wants to be a millionaire” (Wij kennen het als “weekend miljonair”). Het draait inmiddels om 10 miljoen Rupees. De vraag is al gesteld, en het is duidelijk dat Jamal het antwoord niet weet. Voordat hij kan antwoorden is er reclamepauze. Jamal gaat naar de wc en de quizmaster wast zijn handen. De quizmaster spreekt hem aan en zegt “je gaat winnen, het is je bestemming”. Jamal neemt het met een korreltje zout maar als hij uit de wc komt ziet hij in de waterdamp op de spiegel de letter B geschreven. Jamal weet zeker dat hij moet gokken. Hij weet alleen niet of de quizmaster hem wil helpen of wil hinderen. Moet hij erop vertrouwen dat deze man hem wil helpen, en zijn advies opvolgen? Of wil de quizmaster juist niet dat Jamal wint…?

De Quizmaster als metafoor… voor keuzestress!

De Quizmaster is een metafoor voor iets wat ik vaak meemaak. Ik word voor een keuze gesteld of krijg een schitterende kans. Mijn keuze voelt belangrijk, alsof hij veel invloed zal hebben op de rest van mijn leven. Tegelijk kan ik de gevolgen van mijn keuze niet overzien. Het zijn van die splitsingen in het leven, ik weet dat ik maar één van de paden in kan slaan.

Ik ben geneigd keuzes erg serieus te nemen. Ik wil het graag goed doen, of ik wil mezelf en anderen niet benadelen door de “verkeerde” keuze te maken. Ik wil mijn keuze goed doorvoelen, de tijd nemen om een knop door te hakken, hoe “random” dat doorhakken uiteindelijk ook voelt. Misschien ben ik bang om dingen te missen, bang voor wat ik uitsluit als ik kies. Terwijl het feitelijk totaal onbekend is wat de gevolgen van mijn keuze zijn. Wat ik ook kies, het resultaat hangt af van mijn inspanning ná mijn keuze.

Ik heb zo mijn eigen weg ontwikkeld bij het maken van keuzes. Ik weet dat ik van ja naar nee naar misschien naar ja naar nee tenzij of ja mits ga. Daar kan ik soms heel lang, soms heel kort over doen. En uiteindelijk hak ik een knoop door, op hoop van zegen, wie niet waagt die niet wint, sprong in het diepe, nee heb je ja kan je krijgen, wat je hebt dat ken je al etcetera.

Vervolgens schotelt “het leven” mij allerhande situaties voor waarin ik hints krijg dat de andere keuze de juiste zou zijn geweest. Ik krijg bijvoorbeeld een kans om een gave opleiding te doen, besluit om in plaats daarvan ergens anders in te investeren en prompt komen er een paar klussen voorbij waarbij die competentie juist gevraagd wordt. Ken je dit?

Het gemene is niet dat hij je aan het twijfelen brengt over je keuze, het gemene is dat hij je überhaupt aan het denken zet.

Kennelijk tover ik een Quizmaster bij mijn keuzes. Ja, ik zeg toveren want ik ben geneigd om te denken dat een of andere entiteit mij die situaties voorschotelt. De Quizmaster… De signalen die ik denk te zien lijken erop te wijzen dat ik de verkeerde keuze heb gemaakt. Maar ik kan ze natuurlijk ook precies tegenovergesteld interpreteren. Wil hij me helpen of juist hinderen? Volgens mij is hij een etterbakje dat ik zelf in het leven roep, een soort magisch denken om te bewijzen hoe moeilijk kiezen eigenlijk wel niet is. Erg irritant die nieuwe twijfel wanneer ik eindelijk een knoop heb doorgehakt.

De oplossing? De Quizmaster is mijn vriend!

Om te beginnen creëer ik die Quizmaster natuurlijk zelf. Mijn keuze heeft een bepaalde tunnelvisie in het leven geroepen waardoor ik de dingen die zich aandienen in het licht van mijn keuze interpreteer. Maar dan nog is het waarschijnlijk wel een archetype ergens voor. Een manier van mijn onderbewuste om mij iets te leren…

Mensen die ik irritant vind, leren me vaak heel veel over mezelf. De Quizmaster leert me dat ik de keuze teveel zie als iets dat in graniet is uitgehouwen. Dat levert stress op want ik ben een “vrouw van mijn woord”. Terugkomen op een keuze is “not done”. Maar het is niet nodig zo streng te zijn voor mezelf. De keuzes zelf zijn namelijk vrij onbelangrijk. Of een keuze leidt tot succes zit hem in de toewijding en inspanning na de keuze. Dus ook als de keuze een ander mens betreft is niet de keuze zelf, maar de toewijding daarna van groot belang. Voor mij voelen ze na het kiezen echter ineens heel gewichtig. “Wie A zegt moet ook B zeggen” kreeg ik vroeger mee. Terugkomen op een keuze is onbetrouwbaar en wispelturig.

De Quizmaster is er om mijn keuzes steeds opnieuw te ijken. Om steeds opnieuw het proces van ja, nee, misschien, ja mits of nee tenzij in te gaan. Ik zal niet juist of verkeerd gekozen hebben maar ik zal telkens opnieuw weten of ik misschien niet alsnog op mijn schreden wil terugkeren om een andere weg te proberen. Want dat mag ook, daar wees een lieve vriendin mij zeer recent nog op. En als ik dat doe was de omweg gegarandeerd ook een onderdeel van míjn pad.

Het fijne van de Quizmaster is niet dat hij me aan het twijfelen brengt, maar dat hij me überhaupt aan het denken zet.